KNALLENDE JAARWISSELING

MET BROKEN BRASS ENSEMBLE

2019 wordt op zondag 29 december daverend afgesloten met het optreden van het 8-koppige Broken Brass Ensemble in Windkracht 13.

Het is tevens een historisch laatste concert op deze plek. Windkracht 13 is al vanaf het eerste uur partner van jazzgenootschap Nieuw & Diep en is vanaf juni 2002 uitgegroeid tot HET jazzpodium van Noord-Holland Noord.

Het Broken Brass Ensemble is zo’n vijf jaar geleden ontstaan uit de bloeiende Friese fanfare en brassband cultuur. De band speelt een eigenzinnige en feestelijke 2.1 mix van New Orleans-brass met de flow van hiphop, de drive van funk en de power van rock & roll. Zes blazers en twee percussionisten brengen een interactieve show, die staat als het spreekwoordelijke huis. Met ruim 500 succesvolle optredens in clubs in heel Europa en op tientallen festivals, zoals North Sea Jazz, Eurosonic/Noorderslag, Jazz à Vienne, Oerol en Zwarte Cross hebben ze een grote naam opgebouwd. In het Verenigd Koninkrijk zijn ze zo populair, dat ze steeds worden teruggevraagd voor club tournees, festivals en BBC-radio 6.

Albumcover Broken Brass with a Vengeance

Het collectief heeft drie albums op zijn naam, de recentste uit 2019 ‘With A Vengeance‘ is geïnspireerd op de actiefilms uit de jaren negentig en mag gerust knallend heten. Met een ronkende en knorrende sousafoon, trombones, trompetten, saxen en percussie creëert het ensemble een krachtig en opwindend geluid. De band beschikt ook over een zanger met een ‘rock & roll strot’.

Het Broken Brass Ensemble is de perfecte band voor een knallende afsluiting van het jaar: vuurwerk is niet meer nodig!

Zondag 29 december 2019 I Windkracht 13 I Aanvang 15:00 uur I Zaal open 14:00 uur I Entree € 15 I Gereserveerde kaarten € 12,50 I <23jr € 10

Recensie Kruidkoek

Zondag 10 november 2019 I Windkracht 13

Een optreden van het jeugdige kwartet Kruidkoek is als een treinreis naar dromenland. Op een fraaie, zonnige zondagmiddag in november stapten een kleine veertig reizigers in op perron WK 13 voor een rit naar onbekende bestemming.

Kruidkoek in Windkracht 13

De trein kwam – als een boemeltje – echter heel langzaam in beweging met gepiel op gitaar en bas, waarbij de heren gehurkt in het elektronische struikgewas aan hun voeten, poogden het juiste spoor te ontdekken. Gelukkig vonden ze dat bijtijds, zodat er gelukkig toch beweging ontstond en de trip pas echt kon beginnen. En wat voor trip! Kruidkoek biedt een reis zonder spoorboekje – je weet nooit waar je terecht komt, in welke uithoek je nou weer belandt. En misschien weten ze dat zelf ook niet altijd, getuige hun reacties op hun eigen strapatsen. Het kan natuurlijk ook dat ze dat veinzen, zoals bij de valse start ergens in de tweede set, die op laconieke wijze perfect werd overgedaan: wellicht is het een onderdeel van de act, ontstaan uit een echte fout, die een gestileerd onderdeel is gebleven van het optreden.

Het openingsnummer kenden we al van hun eerste optreden hier in 2017, dat zo’n goede indruk had achtergelaten. Het staat ook op hun eerste album uit 2018, uitgebracht op hun eigen Spicecake Records label. Van dat album kwamen nog meer liedjes voorbij. Liedjes ja, want zo noemen ze ze zelf. Eén ervan – Pardon Mevrouw Uw Snor Staat In Brand – werd al herkent door het publiek: ja hoor, de band heeft fans in Den Helder. Oh, die titels. Tertsen Tarantino, Sferieus, Toen Had Je Nog Zo’n Mooie Lach, Fiep (Takkie) – het neigt soms nogal naar woordspelige meligheid. Er werden echter ook een aantal nieuwe songs gespeeld van het op 5 maart 2020 verschijnende tweede album. We noteerden titels als Flinterdik, Pingu en Politieurgent. Voor Pingu is ook een video gemaakt, waarin een nieuwe dans wordt getoond.

Foto's Kruidkoek
Bram Knol

Drummer en ceremoniemeester Bram Knol riep het publiek op om mee te dansen, maar dat liet zich helaas, maar wel wijselijk, niet verleiden. Je weet immers nooit of en wanneer de heren je op het verkeerde been zetten. Want het was weer bij vlagen behoorlijk spectaculair, hoe snel ze van maatsoort en tempo wisselen. Als je je hierbij dansend overgeeft aan ‘da groove’, moet je uitkijken even later niet in een onontwarbare fysieke knoop te liggen of als een wankele telganger voor schut te gaan. Maar wat klonk het allemaal fantastisch.

Nick Feenstra

Als Tijmen Kooiker z’n gitaar en Nick Feenstra z’n altsax laten samenvloeien in langgerekte, virtuoze, fraaie melodische lijnen. Als Reindert Kragt zijn bas laat zingen in mooi uitgesponnen solo escapades en Bram Knol achter zijn kleine kit op onnavolgbare wijze alles aan elkaar breit en richting geeft. Het al eerdergenoemde elektronische struikgewas wordt veelvuldig ingezet. Nick Feenstra dubbelt zijn altsax vaak met een harmonizer, met echo en vervorming verbreedt hij het geluidpalet van zijn instrument, maar het wordt allemaal met smaak toegepast.

Reindert Kragt

Bassist Reindert Kragt ging regelmatig op de hurken om zijn effecten te bedienen en met name zijn fijnzinnig gebruik van de wah wah gaf mooie resultaten.

Het leuke van deze verrassingstocht is dat je zomaar – in the middle of nowhere – midden in de knoek, zeiden we vroeger, kunt belanden. Eén van de hoogtepunten was de halte in Politieurgent, waar de trein stopte in een verstild, desolaat landschap waarin een prachtige pas de deux tussen gitaar en bas werden opgevoerd. Pure blues was het, waarin de wellustig in galm gedrenkte Gibson SG-gitaar zich heel zacht tegen de omfloerst zoemende Fender basgitaar ‘opvrijde’. Erotiek op perron Politieurgent. Hoewel het samenspel van de heren hun troefkaart is, staan zij ook solistisch hun mannetje. We werden veelvuldig getrakteerd op prima solo’s van Feenstra, Kooiker en Kragt. De laatste is een bassist met een eigen handschrift, die ook veel gebroken akkoorden gebruikt en bij Nick Feenstra hoor je ook dat hij een uitstekend hardbopper kan zijn.

Tijmen Kooiker

Tijmen Kooiker – met zijn heerlijk rode kuif, zou hij een kleinzoon van de recentelijk overleden Cream drummer Ginger Baker kunnen zijn – is een absolute topper op gitaar. Hij bestrijkt moeiteloos vrijwel het gehele gitaarspectrum van jazz tot rock en combineert dat met een fraai geluid.

De muziek laat zich niet makkelijk vergelijken, maar de verwantschap met Frank Zappa en ook met een eigentijdse groep als Snarky Puppy is duidelijk. Qua niveau doen ze echt niet veel onder voor bijvoorbeeld de groep uit New York rond bassist Michael League. De muziek is niet makkelijk, maar als je eenmaal ingestapt bent, word je beloond en val je van de ene in de andere verbazing en betrap je je zelf op een voortdurende grijns. Want dat is het geheim van deze band: het zijn niet de songtitels, maar het is de muziek zelf: die zit vol muzikaliteit, maar ook vol humor. Ik kan maar geen genoeg krijgen van Kruidkoek….

Tekst Gerard Hoekmeijer  – Foto’s Fred Geldermans    

Voorverkoop kaarten Kruidkoek

Kruidkoek bij VPRO Vrije Geluiden

Kaarten met korting kunnen gereserveerd worden via onderstaande button en afgehaald worden op zaterdag 2 en zaterdag 9 november van 14.00-17.00 uur bij Galerie Windkracht 13, Weststraat 107 Den Helder.

Aan de zaal korting voor Vrienden van Den Helder op vertoon van Vriendenpas of met Facebook Promotiecode.

Kruidkoek

Kruidkoek 2019
Kruidkoek : Nick Feenstra (altsax), Tijmen Kooiker (gitaar), Reindert Kragt (basgitaar) en drummer Bram Knol

Zondag 10 november presenteert jazzgenootschap Nieuw & Diep in Windkracht 13 het jeugdige kwartet Kruidkoek. Twee jaar geleden bezorgde dit vrolijke viertal ons nog een ‘kruidige Kerst’, toen wij voor het eerst konden kennismaken met het stel. Gekleed in ‘veel te warme rendiertruien’ bezorgden zij ons een olijke opmaat voor de Kerstdagen.

Kruidkoek bleek een uitstekende band, die een hoog niveau van samenspel combineerde met fraai individueel spel. Zij omschrijven hun muziek als: ‘garagejazz, een obscure mix van jazz, rock en Tarantinofilms met een ongezonde dosis improvisatie en humor’. Vroeg de geniale Frank Zappa zich ooit nog af of ‘humor wel in de muziek thuishoort?’, de vier jongeheren van Kruidkoek weten het zeker! De band bestaat uit Nick Feenstra (altsax), Tijmen Kooiker (gitaar), Reindert Kragt (basgitaar) en drummer Bram Knol.                           

Ze wonnen de Popprijs van Amsterdam, speelden op Bevrijdingspopfestivals en in het BIM-huis.  Tempowisselingen, maffe maatsoorten en prachtige filmische passages: het komt allemaal voorbij in een optreden van deze band. Jazzrock van hoog niveau, maar het feit, dat zelfs de grootste azijnpisser bij een optreden van Kruidkoek blij wordt, mag als beste aanbeveling worden beschouwd.

Kruidkoek is het beste medicijn tegen mogelijke herfstdepressies, getuige een uitroep van een enthousiaste bezoeker: ‘Mozes! Wat gaaf!

Zondag 10 november 2019; Windkracht 13; aanvang 15:00 uur; zaal open 14:30 uur; entree € 15; voorverkoop / reserveren WK13 € 12,50; <23jr € 10  

Recensie Jutter Jazz Fest

21 en 22 september 2019 I Windkracht 13

Op een mooie nazomerse zaterdagmiddag wisten ruim zeventig bezoekers Windkracht 13 te vinden, alwaar de eerste editie van het Jutter Jazz Fest zou plaatsvinden.

Jarmo Hoogendijk en IJf Blokker

De opening werd verricht door ‘Nieuwedieps grootste jazzmusicus’ Jarmo Hoogendijk, die helemaal uit Den Haag naar zijn geboortestad was afgereisd. Hij voelde zich oprecht vereerd en wilde graag het laatste exemplaar van het N&D Jubileumboek in ontvangst nemen en de eerste band aankondigen. Op verzoek van Jarmo was ook IJf Blokker aanwezig, die hij als ‘na Anton Pieck, de bekendste Nieuwedieper van Nederland’ omschreef. Ook het weerzien met oud-stadgenoten en voormalige collega muzikanten gaf deze opening een hoog reüniegehalte. Nadat hij één voor één het trio The Ghost The King & I had geïntroduceerd – ‘. Ik hoop dat jullie hier een goede verzekering hebben, want Rob van Bavel mishandelt het klavier meestal zo dat de toetsen om je oren springen…’ – ging het JJF los met een zeer sterk optreden van het pianotrio.

Afbeelding Vincent Koning en Frans van der Geest
The Ghost, The King and I

Musicalliedje On The Street Where You Live kreeg een heerlijk swingende uitvoering, maar al in het tweede stuk ging het drietal een tandje hoger in een suite van Claude Debussy, die op adembenemende wijze werd uitgevoerd. Het samenspel tussen piano, gitaar en contrabas was hier bijna mathematisch precies, alles was perfect in balans en alles klonk glashelder, zodat niemand de klasse ervan kon ontgaan. Maar ook van de meer basale blues weet dit trio prachtige miniatuurtjes te schilderen. Het zijn stuk voor stuk virtuozen op hun instrument en Rob van Bavel liet zich weer zien en horen als een echte klavierleeuw, die het ivoor geselt met akkoordenerupties en zelfs af en toe aloude stride technieken toepast, waarbij hij de lage regionen van het klavier bewerkt met felle aanslagen. Alle drie lieten zich ook solistisch van hun beste kant zien. For Doris, de compositie van oud Nieuwedieper Vincent Koning, geschreven ter gelegenheid van de geboorte van zijn eerste dochter bleek een van de hoogtepunten te zijn van dit optreden: ik had het eerder gehoord, maar in deze uitvoering blijkt het een heel sterke compositie te zijn, waarin TGTK&I zich op zijn allerbest laat horen. Het legendarische – ook drum loze – Oscar Peterson Trio mag dan het referentiekader zijn, TGTK&I is niet minder dan wereldklasse.                                                                                                                               

Foto Tommie Sjef Koenen van JEFF
Tommie Sjef Koenen

Hierna was het de beurt aan het jeugdige trio JEFF, met op gitaar de Helderse bierbrouwer Tommie Sjef Koenen. Andere muzikale koek dan de voorgaande act, want er is een drummer en er zijn Fendergitaren. Het drumstel zag er al fraai uit – een samenraapsel van koperen en messingen trommels met een heel platte basdrum, zo uit het circusorkest. Dat beloofde wat! Nog wat schuchter begonnen de heren met sferische penseelstreken van de gitaar en wat los geroffel en getingel op de cymbalen, maar al snel ontstond er groove…ja groove, we gaan ergens heen…we zullen wel zien waarnaartoe. Jeff bleek al snel een fijn collectief te zijn waarin gitaar, basgitaar en drums elkaar ondersteunden en anticipeerden alsof ze al jaren op tournee zijn. Het ‘Nikkelen Nelis of Koperen Ko’ drumstel klonk als een klok – hoe kan het anders, maar vooral dankzij het goede spel van de bespeler Caspar Hachtfeld. Bassist Christof Chudaska bleek gelukkig uitgeslapen te zijn na zijn lange reis uit Berlijn en gaf zijn bandgenoten goed tegenspel. Samen met zijn mede Berliner Hachtfeld legde hij een fijne bedding voor de uitstapjes van Tommie Sjef Koenen op zijn gitaar. Deze maakt smaakvol, gedoseerd gebruik van effectpedalen, waardoor hij zijn palet uitgebreid houdt. De muziek is bij vlagen sferisch en ingetogen, maar kan ook heel lekker rocken. En jawel: allemaal eigen composities van de hand van de jonge Tommie Sjef. Na hun optreden hoorde ik dat ze wel lang samen hebben gespeeld tijdens hun opleiding aan het conservatorium van Arnhem, maar dat dit hun eerste echte gig was na hun afstuderen in 2018. Nou ja, dan zou ik zeggen zet hem op. Met zoveel kwaliteit en vaardigheid ligt de wereld aan je voeten.

Foto Coos Zwagerman van Gumbeaux
Coos Zwagerman

Terwijl het in de loop van de avond gezellig druk bleef en ook erg warm, maakte Gumbeaux zich op voor de afsluiting van de eerste dag van dit JJF. Het was weliswaar echt een zaterdagavond, maar in Windkracht 13 werd het zomaar een zwoele ‘vette dinsdag’, Mardi Gras.
Gumbeaux had met wat kleurrijke snuisterijen op de piano New Orleans een beetje naar Nieuwediep gebracht. Alleen ontbraken nog de schedels en andere knokige attributen, die de onlangs overleden Dr. John The Night Tripper altijd op zijn vleugel had liggen en in plaats van de traditionele Moon Pies, waren er heerlijke broodjes bakeljauw uit de Antillen. Zanger en trompettist Coos Zwagerman uit Huisduinen leidde het feestje in en al snel lieten zich enkele dames niet onbetuigd en stonden lekker los te swingen. Best een fijn bandje, dit Gumbeaux. Met muziek die zijn oorsprong vindt in de bakermat van jazz en blues. Met een hoofdrol voor ‘Piano Professor’ Jesse de Jong, die zich in het zweet werkte achter de Bechstein vleugel. In basgitariste Jet Stevens en drummer Stefan Franssen beschikt de band over een prima ritmesectie, waarbij de laatste ook de roffel uitstekend bleek te beheersen. ‘Doctor’ Mac Rebennack kwam regelmatig voorbij, maar ook de legendarische pianist Professor Longhair werd door de band vereerd. Coos Zwagerman ontpopte zich ook als zanger, wat hij niet onverdienstelijk deed. Keurig in toon, prima timing ook, maar zijn zang verdient echter meer expressie, zoals hij die wel in zijn trompetspel kan leggen. Heel lekker was de met een mooi lang intro uitgevoerde boogiewoogie solo van de jonge pianoprofessor. Pinetops Boogie swingde met bas en drums heerlijk weg, tot vreugde van het publiek. Ha! Boogiewoogie! Waar hoor je dat nog?   En wat is dat toch fijn om weer eens zo’n smeuïge Fats Domino groove te horen spelen: Let The Four Winds Blow, en dat was natuurlijk geen probleem in Windkracht 13. Gumbeaux sloot het optreden af met een passend eerbetoon aan Dr John met een funky uitvoering van diens hit uit vervlogen tijden, Iko Iko.                                                                                                                                        

Foto DJ's Quint en Remco
DJ’s Q & R

De afterparty werd door de DJ’s van dienst Quint & Remco geheel in stijl met jazzvinyl afgerond. Zij hadden Jarmo Hoogendijk, Rob van Bavel en Frans van Geest al eerder blij verrast door het draaien van een zeldzame LP van Eric Dolphy met begeleiding van een Nederlands trio, met daarin drummer John Engels. Zo kwam ook IJf Blokker aan zijn trekken. Eregast Jarmo is trouwens nog lang gebleven; hij bleek zich prima te vermaken op dit Jutter Jazz Fest en ging pas rond middernacht terug richting Den Haag.

Zondag.
Na een lange muzikale zaterdag was het op de 2e dag van het JJF fijn ontwaken met de perfecte zondagochtend muziek.

Foto Bart van Gemert Kwintet
Bart van Gemert Kwintet

Het kwintet van Bart van Gemert bracht het goed met publiek gevulde Windkracht 13 in een passende pastorale sfeer met fraaie eigen composities van de hand van de jonge drummende meester. ‘Modern Creative’, of zoiets – het beestje moet een naam hebben. Maar wat een sterke songs of ‘stukken’, zoals dat in jazzjargon heet! Bart van Gemert, een behoorlijk bourgondisch ogende jongeman met een rossige baard heerste vanachter zijn drumstel met zachte, maar dwingende hand. Alsof hij zo geboren was, zo vanzelfsprekend leidde hij zijn even jeugdige kompanen naar fraaie hoogten en vergezichten. Samen met zijn ‘jonge broertje’ Thijs op de contrabas en pianist Hidde Smedinga bezorgde hij strak in een heerlijke cadans geplaatste ritmische accenten, terwijl gitarist Thijs de Klijn en trompettist Ruben Drenth meanderend in conversatie bleven. Deze laatste speelt in dit ensemble ook echt de eerste trompet met veel solopartijen, die steeds heel smaakvol en mooi in opbouw waren. Bijna Vloeimansiaans als hij omfloerst en met veel aangeblazen lucht een solo begint en daarna steeds meer kracht bijzet en toch weer ingehouden weet te eindigen – heel fraai. Pianist Smedinga moeten we ook in de gaten houden: geen kijk-mij eens-virtuoso, maar een ultieme begeleider, die de muziek leest, zoals een goede voetballer de wedstrijd. Zo waren daar momenten waarbij hij met een kralengordijn van klaterende arpeggio’s de solo’s van de Klijn en Smedinga omkleedde. Zoals gezegd had de muziek van dit kwintet pastorale kwaliteiten, wat dat ook moge zijn, maar in het stuk Zeehond, dat door zijn bedenker met een aantal subtitels werd toegelicht: ‘snoezig toetje, knuffelbeestje’, werd al snel een wissel verkeerd genomen en leek het treinstel te gaan ontsporen in een ritmische versnelling met dissonante en ontregelende tonen van trompet en gitaar. Alsof het arme zeehondje in een woeste achtervolging door een wrede orka verslonden dreigde te worden. Heel mooi: van hemels naar…diepe krochten. Vrijwel alle composities waren van de hand van Bart van Gemert en een van zijn broer Thijs, maar zonder uitzondering van een veelbelovend niveau. Aha…bedenk ik me opeens: dat is dus ‘modern creative!’

Tim Langedijk Kwartet

De drummer kwam net terug uit China, waar hij had getoerd met het Jazz Orchestra Of The Concertgebouw en de gitarist gaat op tour door Europa met het Metropole Orkest, fijn om kennis te maken met het Tim Langedijk Kwartet in Windkracht 13 te Den Helder.
Gitarist Tim Langedijk had hier al eerder veel indruk gemaakt en dat bleek nu met een nieuwe band geen toeval te zijn geweest. Vanaf de eerste tel weet je dat je hier te maken hebt met grootmeesters, die een hoog niveau van samenspel, van beheersing, van dynamiek combineren met spelplezier en improvisatievermogen. De toevoeging van tenorsaxofonist Tom Beek aan de originele triobezetting pakt heel goed uit omdat hij – in de woorden van Tim Langedijk – de beste is. En daar kan ik hem op deze zomerse zondagse namiddag zeker gelijk in geven: wat een prachtige toon, wat een fijne gedoseerde opbouw, welk een lyriek. Zo vertel je een verhaal, zo kan je je uitdrukken op een instrument – zonder woorden. Met referentie aan My Favorite Things van John Coltrane, oftewel, hoe verjazz je een mooie popsong en transformeer je het tot iets …eh…mooiers: J.J. Cale’s After Midnight kreeg een prachtige slow down ‘Tim Treatment’, waarbij gitaar en sax ogenschijnlijk achteloos getimed samenspanden terwijl de heerlijke ritmesectie van bassist Boudewijn Lucas en meesterdrummer Marcel Serierse een supercool ritmisch bedje spreidden. Lucas liet zijn fenderbas trouwens – ook in zijn solopartijen – lekker ‘knorren’ en Serierse leverde een paar geweldige drumsolo’s af, waarin hij zijn kit behoorlijk liet knallen. Naast eigen composities van Langedijk werden we ook getrakteerd op een fraaie uitvoering van Nardis, van Miles Davis en een fraaie song van Pat Metheny, die hij opdroeg aan zijn jonge vrouw. Ach, wat lief. Maar de heren kunnen ook nog steeds, zoals bleek in het laatste stuk, tappen uit bebop- en hardbopvaatjes, waarbij ze de swing tot grote hoogten wisten op te voeren.

Het was ondertussen al zes uur in de namiddag geworden en het Tim Langedijk Kwartet bleek een ideale afsluiting van een lang, jutters en jazzy weekend. Op naar het Jutter Jazz Fest 2020!

Foto Gallery JJF
Bekijk ook de foto’s van Jowan Richie in de Gallery onderaan de Pagina Jutter Jazz Fest

Tekst Gerard Hoekmeijer   Foto’s Fred Geldermans