Recensie “Ben van den Dungen Quartet”

zaterdag 22 november 2014; Windkracht 13

DSC_0750_lzn_eDezer dagen wordt de 200ste geboortedag van Adolphe Sax herdacht. Misschien wel de mooiste ode aan de uitvinder van de saxofoon werd gebracht in Windkracht 13, één van de weinige overgebleven jazzpodia in Noord Holland boven het Noordzeekanaal. Tenor- en sopraansaxofonist Ben van den Dungen liet voor zo’n veertig liefhebbers horen waarom dat instrument zo’n prominente plek heeft gekregen in de jazz. Want, laten we eerlijk zijn: op elk instrument kun je jazz spelen, maar zonder de sax zou de jazz geen jazz zijn, als u begrijpt wat ik bedoel.

DSC_0652_lzn_eHet kwartet van Ben van den Dungen overtuigde op alle fronten. Met zichtbaar plezier werden twee fijne sets gespeeld met origineel werk en standards uit het American Songbook. Al bij de eerste noten wist het publiek dat ‘het goed zat’. Wat een prachtig vol en helder geluid bracht van den Dungen voort met zijn tenorsax, toch ‘het topstuk uit de familie’. En dat werd niet minder, zelfs niet bij de lange en complexe notenreeksen al direct in het in een moordend tempo gespeelde 2e stuk van de avond. Aangevuurd door de dwingende loops van de bassist van dienst Frans van Geest werd hier een onverbiddelijke swing neergezet, alsof de bebop hier deze avond ter plekke werd uitgevonden. Slagwerker Gijs Dijkhuizen kwam zo meteen lekker los in de groove en ging zijn potten en pannen met een grote grijns energiek te lijf. Ja, dat is nog eens fijn spelen in de snoepwinkel van de jazz en zeker als de oude Bechstein vleugel tot leven wordt gebracht door een klavierleeuw als Rob van Bavel. Deze – volgens sommige aanwezigen uiterlijk ‘net mijn huisarts’ dan wel ‘mijn leraar Frans’ – is wat mij betreft de DSC_0415_lzn_ebeste jazzpianist van ons land. Klassiek geschoold en begiftigd met een superieure techniek speelde hij deze avond de ene na de andere weergaloze solo. Hij kreeg hiervoor van de bandleider terecht alle ruimte en deze genoot zichtbaar van de bijdragen van zijn collega. Van Bavel speelt licht en benut veelal het hogere deel van zijn klavier, waar hij de linkerhand meestal dichtbij de rechter laat volgen, waarbij hij razendsnelle mini partituurtjes afwisselt met snelle akkoordovergangen. Bijna elke solo ontlokte aan het publiek bewonderende bijval en leek ook de ritmesectie aan te vuren. Van Bavel vertelde de hele avond spannende verhalen met zijn witte en zwarte ivoren vrienden. Prachtig is ook dat ondanks zijn virtuositeit en klassieke achtergrond toch de blues in zijn spel doorsijpelt, zodat het niet te ‘academisch’ wordt en ziel heeft.

DSC_0460_lzn_eBen van den Dungen kennen we in Den Helder toch vooral als muzikale ex-partner van trompettist en oud stadgenoot Jarmo Hoogendijk. Zij speelden jaren samen als een soort ‘glimmertwins’ in de gerenommeerde latinjazz formatie Nueva Manteca en hun eigen kwintet, dat in de jaren negentig (inter)nationaal furore maakte. Na het definitief afhaken van Jarmo als professioneel trompettist vervulde van den Dungen rollen als sideman in vooral latinjazz gezelschappen. Hij was dit kwartet begonnen, zo vertelde hij het publiek, om weer echt jazz te spelen. Twee CD’s maakte hij ondertussen met op piano de jonge DSC_0550_lzn_eMadrileen Enrico Rodrigues en op bas Marius Beets. Aardig is dat het duo Rob van Bavel(I), Frans van Geest(The Ghost) al jaren samenspeelt met de van oorsprong Helderse gitarist Vincent Koning en, dat verklaart wellicht ook, dat zij zo makkelijk samenspelen. Dat viel met name op in het op het basspel van Marcus Miller ‘geïnspireerde’ of ‘gejatte’ stuk “Mr. M.” Dan lijkt er toch zoiets als telepathie te bestaan. Prachtig was de vertolking van Monk’s “Pannonica”, een ode aan diens weldoenster en hospita barones Pannonica Koenigswarter von Rothschild, waarbij van den Dungen ontroerde met zijn prachtige spel op de sopraansax. Want ook aan dit lid van de saxfamilie ontlokt hij een mooie heldere en krachtige klank. Van den Dungen verklaarde een liefhebber te zijn van ‘romantische’ liedjes, bijvoorbeeld van Cole Porter uit de musical “Kiss Me Kate”, “So In Love”, dat weer een heerlijk verkwikkende en swingende uitvoering kreeg met geweldige vlammende solo’s op tenorsax, piano en bas. Van den Dungen verklaarde zich ook een bewonderaar van de dit jaar overleden jazzlegende Horace Silver en speelde diens fraaie “The Mohican and The Great Spirit” en eerde hem met een eigen compositie getiteld “Horatio”.

Het was een concert dat het nogal grootsprakig motto van Nieuw & Diep (zoals vermeld in haar logo) ‘the best jazz in the north’ geheel waarmaakte.

Gerard Hoekmeijer

Hieronder nog meer foto’s van het concert. Fotografie: Studio Jowan Richie