Recensie BRUUT!

Zondagmiddag 21 december 2014; Windkracht 13

DSC_2428_lzn_eHet is met ruim honderd bezoekers gezellig druk in Windkracht 13, als om kwart over drie de mannen van Bruut! het “Kerstcafé” voor geopend verklaren. Met het swingende “Bounce” van hun eerste CD zetten zij direct de toon van deze middag. Heerlijk soepele grooves, fijn orgelspel en een bij vlagen magistrale sax brengen het publiek in de mood, in de juiste kerststemming. Want – het is al vaker geconstateerd – bij dit bandje is de toekomst van de jazz in goede handen. Bruut! weet als geen ander instrumentale muziek met veel gesoleer voor het voetlicht van een breed publiek te brengen. Van gelouterde jazzliefhebbers tot jeugdige hipsters, zij komen allemaal aan hun trekken bij de ‘souljazz 3.0’ van deze band. Souljazz, een stroming voortkomend uit de hardbop van eind jaren vijftig, vierde zijn hoogtijdagen in het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw met sterren als Jimmy Smith, Lou Donaldson, Lonnie Smith, Grant Green en Jimmy McGriff. DSC_2500_lzn_eHierbij werd er weer meer teruggegrepen op de oude rhythm & blues en de gospel, de oerroots van de zwarte muziek. Het aardige van Bruut! is, dat ze hier een geheel eigen draai aan geven, waarbij ze het muzikale spectrum lekker ver hebben opgerekt met invloeden uit de surfrock van die tijd en latere iconen als Sly Stone en zelfs Led Zeppelin. Organist Folkert Oosterbeek vertelde mij voorafgaand aan het optreden, dat hij pas een paar jaar geleden was overgestapt van piano naar orgel en nog zich nog niet echt verdiept had in de hammondorgelgrootmeesters uit die tijd. Misschien moet hij dat ook helemaal niet doen, want hij heeft nu een heel eigen handschrift ontwikkeld op een toch behoorlijk ‘weerbarstig’ instrument. Hij speelt vaak korte atypische solo’s, die zijn voortdurende zoektocht op het instrument onderschrijven. Hij was ook helemaal in zijn sas met z’n ‘nieuwe’ ouwe 142 buizen Leslie, overgenomen van de toetsenist van Racoon, die een heerlijk donkerbruin vervormd geluid voortbracht. Spelplezier is ook een andere troef van dit gezelschap, dat duidelijk zichtbaar heerlijk ontspannen aan het musiceren is. Bassist Thomas Rolff en drummer Felix Schlarmann leggen ogenschijnlijk ‘uit de losse pols’ de meest dwingende en swingende grooves neer, die de voetjes onbewust doen bewegen en de vingers laat knippen. En elke keer is het weer genieten van het spel van saxofonist Maarten Hogenhuis, de ‘beste tenorsaxofonist op de altsax’, zoals hij stond aangekondigd. Hij bleek nu trouwens ook behoorlijk goed uit de weg te kunnen op de tenorsax, die hij in een paar nummers gebruikte. Hogenhuis is DSC_2604_lzn_eeen zeer veelzijdig solist, die prachtig verhalen kan vertellen, waarbij hij alle sonische uithoeken van de sax benut in soms lang uitgesponnen en complexe, maar virtuoze notenruches. Hij speelde nu geheel akoestisch, hetgeen heel moedig was, zeker in combinatie met het hammondorgel, dat toch wel eens graag luidruchtig wil zijn. Het was gewaagd en ook behoorlijk knap dat zij in de toch wat losse ambiance van dit drukke kerstcafé qua geluid overeind bleven en het samenspel onverminderd strak bleef. Toch was er één bezoeker nodig, die bij een heel ingetogen ballade van Bruut! zijn medepubliek op luide toon opriep om stil te zijn en ‘respect te tonen voor de musici’. Dank zij zijn interruptie ging een zeer fraaie ‘kippenvel oproepende’ solo van Hogenhuis niet verloren in het kerstgewoel. Dat is dan weer de keerzijde van de jazz van Bruut! Het is toch vooral muziek, die gemaakt lijkt te zijn voor kerk, kroeg, bar en bordeel. Voor extase, beleving, dans en samenzijn. Daar waar de jazz zijn oorsprong vond.

DSC_2494_lzn_eBruut! speelde louter eigen werk, dat overigens niet altijd even sterk is. Er werden aardig wat nummers van het volgend jaar te verschijnen derde album gespeeld, die zich overigens niet echt onderscheidden van het oudere werk. Prijsnummer is wat mij betreft nog steeds “Bumper” van hun eerste plaat, dat geen gek figuur slaat tussen classics als “All About My Girl” van Jimmy McGriff en “Organ Grinder Swing” van Jimmy Smith. Het enthousiaste publiek liet de jonge helden pas vertrekken na een uitgelaten vertolking van hun hit “Surf”. Dat het kerstdiner u goed moge smaken.

Gerard Hoekmeijer

Hieronder nog meer foto’s van het concert. Fotografie: Studio Jowan Richie

Jazzcafe: BRUUT!

Jazzcafe met BRUUT! | zondag 21 december 2014 | Aanvang 15.00u | Windkracht 13

BRUUT!-door-Maarten-van-der-Kamp-zwart-wit_groot

BRUUT!

Op veler verzoek, kunnen we wel zeggen, ook van ons zelf trouwens. Want wat hebben deze jonge klasbakken zich bewezen als een geraffineerd groovende machine, die de souljazztraditie van de über-maestro van het jazzorgel Jimmy Smith overtuigend de 21ste eeuw heeft binnengevoerd. Folkert Oosterbeek is op zijn Hammondorgel de ‘master of ceremonies’, achteloos alle registers van zijn instrument aansprekend. Het speelt ook lekker natuurlijk met het groovemaster duo Thomas Rolff (contrabas) en Felix Schlarmann (drums), die ogenschijnlijk alles naar hun hand zetten. Dan is het natuurlijk makkelijk om te excelleren voor altsaxofonist Maarten Hogenhuis, die dat overigens steeds overtuigend doet. Van de vele jonge bespelers van deze tak van de saxfamilie (alweer 200 jaar oud!) bekoort Hogenhuis ons het meest. Met gemak schakelt hij over van fluweel naar vuig. Hij zoekt naar donkere krochten, maar nooit naar de makkelijkste weg – het louter behagen. Hij is – m.a.w. – de beste tenorsaxofonist, die altsax speelt. Het mooiste van Bruut! is, dat ze jazz ook voor de huidige generatie hipsters (al of niet met baard) hip weet te maken. Het is een geruststellend idee: na een Bruut! behandeling kan zelfs de grootste melomaan de kerstdagen doorkomen!

Tijdens dit concert gaat ook de voorverkoop voor Ruben Hein van start.

BRUUT! | zondag 21 december 2014 | Windkracht 13 | Aanvang 15.00u | Entree: € 10,- / <23jr: € 5,-

RECENSIE “OOSTERDOK 4”

Zondagmiddag 22 december 2013; Windkracht 13

Je sluit je ogen en je bevindt je opeens niet meer in Windkracht 13 in Den Helder, maar in een afgeladen Village Vanguard in New York op een druilerige zondagmiddag in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Of je hoort voor het eerst een uit de vergetelheid opgedoken obscure live opname van het onvergetelijke “John Coltrane Quartet”. Maar als je de ogen weer opent, blijk je nog gewoon in het sfeervolle jazzcafé aan de Weststraat te zijn, dat gevuld is met zo’n tachtig liefhebbers, die er merkbaar zin in hebben.

foto: Oosterdok 4

Oosterdok 4

Ja, het was gewoon verbluffend, zoals deze vier Hollandse knapen van rond de achttien jaar hun optreden openden: met een klaaglied nog wel: “Lonnie’s Lament”, afkomstig van het ‘donkere’ album “Crescent” uit 1964 van dat bovengenoemde legendarische jazzkwartet met John Coltrane, McCoy Tyner, Jimmy Garrison en Elvin Jones. Het onmiskenbare, dramatische ’Traneske’ geluid van de tenorsax, de aanzwellende, dreigende ‘Jonesiaanse’ roffels van de drums……….wat gebeurt hier, denk je eerst, nog verbaasd……….maar als dan de eerste pianoakkoorden en de sonoor zoemende contrabastonen de ruimte vullen, dan is het duidelijk, dat dit een bijzonder concert gaat

foto: Floris Kappeyne

Floris Kappeyne

worden. De jongeman achter het klavier, Floris Kappeyne maakt grote indruk met een lang uitgesponnen en zorgvuldig melodisch en dynamisch opgebouwde solo, waarmee hij de grote McCoy zonder spoor van schaamte gerust onder ogen kan zien. Wat een rust, wat een overtuiging, de timing, de aanslag. Hier speelt een groot talent. De daaropvolgende solo van tenorist Gideon Tazelaar is al even overtuigend en fraai. Ook bij hem een prachtige opbouw en dosering, waarbij hij langzaamaan langere en snellere notenreeksen ontlokt aan het riet en het koper. De noten vallen haast over elkaar heen in hun drang om het uit te schreeuwen…………………….”Lonnies Lament” is dan wel in mineur getoonzet, maar het is een pracht voorbeeld van de zogenaamde ‘modal jazz’, een epische vertelling, die wat mij betreft niet lang genoeg kan duren. Het is niet eens het bekendste voorbeeld uit het ‘Grootboek van de Jazz’ en wordt zeker minder vaak gespeeld dan bijvoorbeeld “On Green Dolphin Sreet”, welke ook een prima ‘Oosterdok 4 behandeling’ kreeg.

Foto: Gideon Tazelaar

Gideon Tazelaar

“Oosterdok 4” speelt (nog) geen eigen composities. De jongeheren studeren nog en je zou ze kunnen afdoen als een coverbandje. Maar in de jazz is het gebruikelijk om je te scholen en te laten inspireren door de grootmeesters. Vergelijk het met de klassieke muziek, echter in de jazz is improvisatie het belangrijkste kenmerk. En improviseren, dat kunnen de mannen van “Oosterdok 4”, dat lieten zij in twee lange sets overtuigend horen. Zo was het heerlijk om drummer Wouter Kühne bezig te zien achter zijn vintage Gretch kitje (bouwjaar 1968): met – van de concentratie – blozende wangen kijkend, luisterend en anticiperend op zijn kompanen, beroerde hij zijn trommels en cimbalen. Samen met bassist Tijs Klaassen zorgde hij gedecideerd voor de ritmische basis. Ook in de solo’s betoonde dit uit Dirkshorn afkomstige drumtalent zich een uitstekend leerling van docent Eric Ineke: rustig in de opbouw, wat zoekend nog en dan……..af en toe ‘het beest’ toelatend. Tijs Klaassen is echt het prototype van de bassist: ogenschijnlijk onverstoorbaar plukte hij aan de snaren van zijn contrabas – let

Foto: Wouter Kühne

Wouter Kühne

vooral niet op mij, zo straalde hij een beetje uit. Maar ondertussen speelde hij een fijne en dwingende bebopswing en strooide hier en daar met korte uitgekiende solopartijtjes, die een grote zelfverzekerdheid aantoonden. Het was al met al een vreemd gezicht: deze muziek, op dit hoge niveau gespeeld en zelfs authentiek klinkend, en de aanblik van een stel vlassige pubers. Maar wel in strakke pakken en snelle schoenen, zoals het hoort!

Foto: Tijs Klaassen

Tijs Klaassen

“Oosterdok 4” zorgde voor een unieke, bijna gewijde sfeer in Windkracht 13. Terwijl allerlei jong grut voor het podium langs rende en er bij de bar gezellig gekwekt werd, steeg de muziek toch boven alles uit – ook tijdens de zachtste passages. Dat zegt alles! Deze muziek dwingt dat af. En zo konden we genieten van een prachtige vertolking van Coltrane’s “Bessies Blues”, waarin de langs het riet aangeblazen lucht van Tazelaar’s tenorsax prachtige kristallen tonen losliet en Kappeyne zijn snaren nog eens deed twinkelen. Geen gelamenteer meer………..het wordt een mooie kerst.

Gerard Hoekmeijer

Jazzcafe: Oosterdok 4 | zondag 22 december 2013

Wij hebben het Nieuwediep. De wateren rond het Amsterdamse conservatorium heten Oosterdok – vandaar de naam “Oosterdok 4”. Met een gemiddelde leeftijd van 18 jaar debuteren op het internationaal vermaarde “North Sea Jazz Festival” lijkt op een sprookje.

foto: Oosterdok 4

Oosterdok 4

Maar “Oosterdok 4” gevormd door Gideon Tazelaar (altsax, 16 jaar), Floris Kappeyne (piano, 17), Tijs Klaassen (basgitaar, 20), Wouter Kühne (drums, 17) deden dat echt. Zij studeren nog, maar zij treden nu al veelvuldig op. Deze jonge jazzcats laten zich onbeschaamd inspireren door de grootmeesters van de jazz midden jaren vijftig. Maar zij maken hun eigen interpretaties. Zo krijgen Dexter Gordon, John Coltrane, Paul Desmond en Carlos Antonio Jobim een frisse, uitdagende “Oosterdok 4” behandeling. En zo kan de jazz weer minstens een halve eeuw vooruit. Tijdens deze 2013 editie van het N&D JazzCafé Extra zal DJ Mr. Rigter de muzikale feestvreugde (zo vlak voor de kerst) gepast verhogen. N&D wenst u een feestelijk uiteinde en een swingend 2014.

Oosterdok 4 | zondag 22 december 2013 | Windkracht 13 | Aanvang DJ. Mr. Rigter: 14.00u | aanvang: 15.00u | Entree €5,-

Zondagmiddag 22 december

Image

Poster Oosterdok 4