Recensie BRUUT!

Zondagmiddag 21 december 2014; Windkracht 13

DSC_2428_lzn_eHet is met ruim honderd bezoekers gezellig druk in Windkracht 13, als om kwart over drie de mannen van Bruut! het “Kerstcafé” voor geopend verklaren. Met het swingende “Bounce” van hun eerste CD zetten zij direct de toon van deze middag. Heerlijk soepele grooves, fijn orgelspel en een bij vlagen magistrale sax brengen het publiek in de mood, in de juiste kerststemming. Want – het is al vaker geconstateerd – bij dit bandje is de toekomst van de jazz in goede handen. Bruut! weet als geen ander instrumentale muziek met veel gesoleer voor het voetlicht van een breed publiek te brengen. Van gelouterde jazzliefhebbers tot jeugdige hipsters, zij komen allemaal aan hun trekken bij de ‘souljazz 3.0’ van deze band. Souljazz, een stroming voortkomend uit de hardbop van eind jaren vijftig, vierde zijn hoogtijdagen in het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw met sterren als Jimmy Smith, Lou Donaldson, Lonnie Smith, Grant Green en Jimmy McGriff. DSC_2500_lzn_eHierbij werd er weer meer teruggegrepen op de oude rhythm & blues en de gospel, de oerroots van de zwarte muziek. Het aardige van Bruut! is, dat ze hier een geheel eigen draai aan geven, waarbij ze het muzikale spectrum lekker ver hebben opgerekt met invloeden uit de surfrock van die tijd en latere iconen als Sly Stone en zelfs Led Zeppelin. Organist Folkert Oosterbeek vertelde mij voorafgaand aan het optreden, dat hij pas een paar jaar geleden was overgestapt van piano naar orgel en nog zich nog niet echt verdiept had in de hammondorgelgrootmeesters uit die tijd. Misschien moet hij dat ook helemaal niet doen, want hij heeft nu een heel eigen handschrift ontwikkeld op een toch behoorlijk ‘weerbarstig’ instrument. Hij speelt vaak korte atypische solo’s, die zijn voortdurende zoektocht op het instrument onderschrijven. Hij was ook helemaal in zijn sas met z’n ‘nieuwe’ ouwe 142 buizen Leslie, overgenomen van de toetsenist van Racoon, die een heerlijk donkerbruin vervormd geluid voortbracht. Spelplezier is ook een andere troef van dit gezelschap, dat duidelijk zichtbaar heerlijk ontspannen aan het musiceren is. Bassist Thomas Rolff en drummer Felix Schlarmann leggen ogenschijnlijk ‘uit de losse pols’ de meest dwingende en swingende grooves neer, die de voetjes onbewust doen bewegen en de vingers laat knippen. En elke keer is het weer genieten van het spel van saxofonist Maarten Hogenhuis, de ‘beste tenorsaxofonist op de altsax’, zoals hij stond aangekondigd. Hij bleek nu trouwens ook behoorlijk goed uit de weg te kunnen op de tenorsax, die hij in een paar nummers gebruikte. Hogenhuis is DSC_2604_lzn_eeen zeer veelzijdig solist, die prachtig verhalen kan vertellen, waarbij hij alle sonische uithoeken van de sax benut in soms lang uitgesponnen en complexe, maar virtuoze notenruches. Hij speelde nu geheel akoestisch, hetgeen heel moedig was, zeker in combinatie met het hammondorgel, dat toch wel eens graag luidruchtig wil zijn. Het was gewaagd en ook behoorlijk knap dat zij in de toch wat losse ambiance van dit drukke kerstcafé qua geluid overeind bleven en het samenspel onverminderd strak bleef. Toch was er één bezoeker nodig, die bij een heel ingetogen ballade van Bruut! zijn medepubliek op luide toon opriep om stil te zijn en ‘respect te tonen voor de musici’. Dank zij zijn interruptie ging een zeer fraaie ‘kippenvel oproepende’ solo van Hogenhuis niet verloren in het kerstgewoel. Dat is dan weer de keerzijde van de jazz van Bruut! Het is toch vooral muziek, die gemaakt lijkt te zijn voor kerk, kroeg, bar en bordeel. Voor extase, beleving, dans en samenzijn. Daar waar de jazz zijn oorsprong vond.

DSC_2494_lzn_eBruut! speelde louter eigen werk, dat overigens niet altijd even sterk is. Er werden aardig wat nummers van het volgend jaar te verschijnen derde album gespeeld, die zich overigens niet echt onderscheidden van het oudere werk. Prijsnummer is wat mij betreft nog steeds “Bumper” van hun eerste plaat, dat geen gek figuur slaat tussen classics als “All About My Girl” van Jimmy McGriff en “Organ Grinder Swing” van Jimmy Smith. Het enthousiaste publiek liet de jonge helden pas vertrekken na een uitgelaten vertolking van hun hit “Surf”. Dat het kerstdiner u goed moge smaken.

Gerard Hoekmeijer

Hieronder nog meer foto’s van het concert. Fotografie: Studio Jowan Richie